Планирую начать с нашего белорусского республиканского конкурса - "Бібліятэка - асяродак нацыянальнай культуры". А ведь есть ещё и другие конкурсы - районные, региональные, областные, международные. И сельские библиотеки принимают в этих конкурсах и акциях активное участие. И почти всегда об этих победах знают только сами библиотекари, методисты да ещё пара-тройка коллег. Считаю, что такую мягко говоря несправедливость необходимо менять.
Кто, кроме нас самих, расскажет как мы работает, что делаем для читателей и жителей деревни. Никто.
Вот поэтому я начинаю говорить и писать о лучших библиотеках Беларуси, России, Украины, Молдовы, Болгарии, Польши и других стран.
Почётное право быть первой удостоилась сельская библиотека из Гродненской области. Название населённого пункта, где располагается эта библиотека вы все (правда-правда!) давно знаете! Не верите?!
Поднимите руку, кто читал "Чёрный замок Ольшанский" В.Короткевича? Кто не читал, тот обязательно смотрел одноимённый фильм. (кстати, фильм посмотреть можно ЗДЕСЬ) ИТАК:
ГОЛЬШАНСКАЯ СЕЛЬСКАЯ БИБЛИОТЕКА
Ошмянской районной централизованной
библиотечной системы Гродненской области!
І место ХХІІ республиканского конкурса
"Бібліятэка - асяродак нацыянальнай культуры"
в номинации
«За новации в сфере библиотечного дела»
От всей души поздравляю коллег с заслуженной победой!
И приглашаю нас к знакомству с работой библиотеки. Сразу о главном - Международный проект Гольшанской сельской библиотеки оценён в 8 тысяч евро!
Что же это за проект? Почему такие деньги пошли в сельскую библиотеку? Что же там будет после освоения денежных средств?
Такими вопросами задалась я и ... послала письмо коллегам из Ошмян с просьбой рассказать о библиотеке, прислать фото. Коллеги откликнулись на мою просьбу, спасибо им огромное.
Чуть ниже я приведу присланный текст о библиотеке. Однако, этого (пусть простят коллеги) мне показалось мало. Я немножко поискала и дополнила присланное. Вот что получилось.
Гольша́ны — агрогородок в Ошмянском районе Гродненской области Белоруссии. Административный центр Гольшанского сельсовета. Деревня расположена в 20 км южнее районного центра — города Ошмяны, на левом берегу реки Гольшанки. Население 1075 человек . Первое упоминание деревни относится к XIII веку.
С XIII по XVIвв. являлась частновладельческим поселением князей Гольшанских (Ольшанских), с XVII века — рода Сапег — наследников владений Гольшанских. В XIV—XV вв. Гольшаны были центром удельного княжества в Великом княжестве Литовском и играли значительную роль в его жизни.
Достопримечательности: Руины Гольшанского замка (XVII в.), Костел францисканцев (1618, перестроен в 1770-е), торговые ряды, жилые дома конца XIX-начала XX в. в центре. В полутора километрах от Гольшан на правом берегу реки Карабель городище (XII—XIV вв.) и поселение, при раскопках которого найдена керамика раннего железного века и периода Киевской Руси.
НО, это ещё не все достопримечательности! Есть ещё одна - не менее важная -
![]() |
памятник геодезическому пункту Тупишки |
Вы скажете - всё это замечательно, только при чём здесь сельская библиотека?
Отвечаю - в библиотеке работают творческие и активные библиотекари, которые ведут большую просветительскую работу!
Однако, позволю себе ещё одно небольшое отступление - прежде чем говорить о сельской библиотеке, нужно познакомить вас с центральной.
Вот эта информация размещена на сайте Ошмянского райисполкома (сайт библиотеки, к сожалению, на данный момент находится на технической реконструкции).
"На сохранение и пропаганду литературных источников, реализацию духовного, идеологического, патриотического и воспитательного потенциала региона, поиск новых форм и методов работы, внедрение новых информационных технологий направлена деятельность 23 публичных библиотек района, из них 19 работают в сельской местности, в том числе 11 библиотек агрогородков.
.jpg)
Вот такая библиотечная сеть.
А что же Гольшанская сельская библиотека?
Читаем:
" Гісторыя Гальшанскай сельскай бібліятэкі пачынаецца з 1939 года, калі ў Гальшанах была адкрыта хата-чытальня. За гэты час бібліятэкай пройдзены амаль 75-гадовы шлях, на працягу якога зроблена шмат пераўтварэнняў і ўдасканаленняў у абслугоўванні насельніцтва.
Для жыхароў Гальшан бібліятэка сёння – культурны, інфармацыйна-адукацыйны і рэакрыацыйны цэнтр з развітай структурай. Бібліятэка размешчана ў прасторным памяшканні, займае ўвесь другі паверх адміністрацыйнага будынку Гальшанскага сельвыканка. Да паслуг чытачоў (а іх у бібліятэцы звыш 1300) – абанемент, чытальная зала, (усяго больш за 30 000 экзэмпляраў кніг і часопісаў), інфармацыйна-краязнаўчы цэнтр, публічны цэнтр прававой інфармацыі, інфармацыйна-адукацыйны цэнтр, ёсць дзіцячы пакой. Усяго ў зону абслугоўвання бібліятэчнай установы ўваходзіць 30 населеных пунктаў, у якіх пражывае каля 2000 чалавек.
Прыналежнасць да гістарычных мясцін, якімі з'яўляюцца Гальшаны, вызначае накірункі дзейнасці бібліятэкі, галоўны з іх – краязнаўства. Бібліятэкай за ўвесь перыяд сваёй дзейнасці сабраны шматлікія краязнаўчыя матэрыялы: кнігі, перыядычныя выданні, ксеракопіі, электронныя дакументы. Усяго каля 1000 адзінак. Наяўнасць змястоўнага краязнаўчага фонду, запатрабаванасць яго з боку карыстальнікаў перадумовіла стварэнне ў 2006 годзе інфармацыйна-краязнаўчага цэнтра (ІКЦ), які з’яўляецца адзіным у бібліятэчнай сістэме раёна.
.jpg)
У інфармацыйна-краязнаўчым цэнтры знаходзяцца дакументы, якія прадстаўляюць асаблівую каштоўнасць для гальшанцаў. Гэта кніга Э.С. Корзуна “Гальшаны” 1-е і 2-е выданне, матэрыялы шматгадовых Міжнародных Гальшанскіх чытанняў, якія праводзяцца з 2006 года. Гальшанскую зямлю ад старажытнасці да нашых дзён праславілі знакамітыя людзі, якімі ганарыцца сённяшняе пакаленне: князі Гальшанскія, Павел Стэфан Сапега, Соф’я Гальшанская, Зыгмунт Мінейка, Андрэй Зязюля, вядомыя людзі XX стагоддзя: Эсфір Левіна, Канстанцін Стрыеўскі, краязнаўца Эдуард Корзун, заслужаны работнік культуры бібліятэкар Марыя Піваварчук (!) і многія іншыя. Матэрыялы пра знакамітых людзей Гальшаншчыны змешчаны ў папках-дасье і ў электронных дакументах, якія сістэматычна дапаўняюцца новымі звесткамі. Сабрана змястоўная інфармацыя пра бібліятэкі Гальшан. Багатая гісторыя сельскай бібліятэкі і дзіцячай (дзейнічала з 1969 па 2006 год) адлюстравана ў 3-х томным альбомным выданні "3 жыцця бібліятэк Гальшан".
Вот такая интересная жизнь в этой библиотеке. И, что самое главное, библиотекари находятся постоянно в поиске новых форм работы с читателями.
Читаем далее:
.jpg)
Гэтыя падзеі далі штуршок наступнаму вітку краязнаўчай дзейнасці бібліятэкі. Супрацоўнікамі была праведзена пошукава-даследчая работа па выяўленні матэрыялаў і дакументаў аб Дузе Струвэ, жыцці і дзейнасці кіраўніка геадэзічнай экспедыцыі Васіля Струвэ, яе ўдзельнікаў Карла Тэнера і ўраджэнца Беларусі Іосіфа Ходзькі, звязанага роднаснымі каранямі з Гальшаншчынай. Наяўнасць шматлікіх матэрыялаў, узрослая зацікаўленасць да аб’екта жыхароў раёна і шматлікіх турыстаў прадвызначылі ідэю стварэння ў бібліятэцы музея Дугі Струвэ.
Работа па арганізацыі музея вялася на працягу 2012-2013 гадоў. Дзякуючы перамозе Гальшанскай бібліятэкі ў міжнародным конкурсе міні-праектаў “Тандэм”, былі атрыманы грашовыя сродкі на рэалізацыю праекта “Стварэнне музея Дугі Струвэ “Дуга, якая аб’ядноўвае народы і культуры”. Першыя крокі стварэння музея пачаліся з рамонту памяшкання, набыцця абсталявання, тэхнічных сродкаў.
.jpg)
![]() |
заведующая библиотекой Лилия Рагинская |
На сённяшні дзень у музеі сабраны экспазіцыйны і інфармацыйны матэрыял аб культуры і традыцыях дзяржаў (рэгіёнаў), па якіх прайшла Дуга Струвэ: Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі, Эстоніі, Латвіі, Літвы, Расіі, Беларусі, Украіны, Малдовы. Самастойна выдана і набыта друкаваная рэкламна-інфармацыйная прадукцыя: буклеты “Дуга Струвэ – Дуга часу”, “Геадэзічны пункт Тупішкі на карце Ашмяншчыны”, “Геадэзічная Дуга Струвэ і яе заснавальнікі”; матэрыялы па выніках даследчай працы “Аб скарбніцы сусветнай навукі ў бібліятэцы”. Выпушчаны фотабуклеты па гісторыі, культуры і нацыянальных традыцыях краін, праз якія праходзіць мерыдыян Струвэ. Набыта энцыклапедычная і даведачная літаратура, турыстычныя даведнікі і карты. Спецыяльна для музея выдавецтвам “Белкартаграфія” выпушчана аб’ёмная карта Дугі Струвэ. Закуплены інфармацыйна-рэкламныя штэндэры і стэнд.
Музей добра абсталяваны тэхнічна: камп’ютар, плазменны тэлевізар, інтэрнэт. Усё гэта садзейнічае прыцягненню шырокага кола наведвальнікаў, асабліва моладзі. Распрацаваны экскурсіі, праводзяцца музейныя заняткі для школьнікаў. На аснове музейных матэрыялаў вучнямі рыхтуюцца навуковыя паведамленні і рэфераты. Цікавымі і займальнымі сталі краязнаўчыя ўрокі, вандроўкі, відэа і слайд-падарожжы для навучэнцаў Гальшанскай школы і дзетак дзіцячага садка. Матэрыялы з музея выкарыстоўваюць для сваіх урокаў гісторыкі, бібліятэкары, музейныя работнікі школы і выхавальнікі.
.jpg)
Зацікавіў музей і нашых суседзяў з Літвы. Паступілі прапановы па арганізацыі экскурсій для дзяцей і моладзі з літоўскіх памежных тэрыторый. Акрамя таго, музей уключаны ў трансгранічны турыстычны маршрут “Падарожжа па Ашмянскім ўзвышшы”. Вялікай папулярнасцю сталі карыстацца распрацаваныя анімацыйныя праграмы на пункце “Тупішкі”. Наладжванню міжнародных культурных кантактаў спрыяла паездка ашмянскай дэлегацыі ў рамках праекта ў Літву з наведваннем пункта Paliepiukai Дугі Струве і Медзінінкайскага культурнага цэнтра.
У ходзе правядзення ў Гальшанах у 2012 годзе 5-га Міжнароднага каардынацыйнага Савета Дугі Струве, удзельнікі якога наведалі бібліятэку і музей, былі ўсталяваны кантакты і атрыманы электронныя адрасы муніцыпалітэтаў тых дзяржаў, праз тэрыторыю якіх праходзіць мерыдыян Струвэ. З многімі ўжо наладжана супрацоўніцтва. Сярод членаў каардынацыйнага Савета быў аўтар кнігі “Геадэзічная Дуга Струвэ: шлях да сусветнага прызнання” Уладзімір Мкртычан, былы дырэктар РУП "Белаэракосмагеадэзія", дацэнт Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта, які са сваімі супрацоўнікамі па-новаму адкрыў у 2001 годзе “беларускія” пункты забытай дугі. Некалькі экзэмпляраў кнігі, якая з’яўляецца своеасаблівай энцыклапедыяй Дугі Струвэ, аўтар падараваў бібліятэцы.

Акрамя экскурсій у музеі ладзяцца масавыя мерапрыемствы. Для школьнікаў праведзена віртуальная вандроўка “Па знакамітых мясцінах Ашмяншчыны”, відэаурок “Бібліятэка – скарбніца адкрыццяў, гісторыя ў мініяцюры”, інтэрнэт-падарожжа “Пункт Тупішкі Дугі Струвэ – сусветная спадчына ЮНЕСКА”.
Музей як новы аб'ект культуры на тэрыторыі Гальшанскага сельскага савета заняў годнае месца сярод знакавых гісторыка-культурных аб'ектаў старажытных Гальшан. На сённяшні дзень гэта адзіны ў Беларусі музей Дугі Струве культурнага плана.
Праект цалкам апраўдаў сябе. Музей як культурны аб'ект стаў запатрабаваным ў мясцовага насельніцтва, турыстаў, геадэзістаў-навукоўцаў і практыкаў. Ён прыцягвае сваёй эксклюзіўнасцю і ўнікальнай тэмай. Музей папулярызуе аб'ект сусветнай спадчыны ЮНЕСКА Дугу Струвэ і з'яўляецца своеасаблівым “мастом” для наладжвання міжнароднай культурнай дыпламатыі.
Сёння можна з упэўненасцю сказаць, што
Гальшанская бібліятэка станоўча мяняецца і ўдасканальваецца. Яе калектыў смела
глядзіць наперад і марыць аб далейшых тэхнічных новаўвядзеннях. Абапіраючыся на
дасягнутае, плануе будучыню, шукае новыя шляхі і формы работы.
https://vk.com/club57205376 ВКонтакте
http://ok.ru/group/51737505366168 Одноклассники
3 комментария:
Вельмі цікава было даведацца пра калег з Гродзеншчыны! Гальшаны, музей дугі Струвэ ў сельскай бібліятэцы, сайт музея, велікая работа па прапагандзе і захаванні спадчыны .. Ганарыцца ёсць чым, бібліятэкары заўсёды былі асветнікамі і краязнаўцамі. Малайцы!
Дзякуй,Алена.Гэта нашы суседзі і сябры.Сапраўды Гальшаны вельмі цікавае месца .Па-суседску мы правялі сумесны семінар бібліятэкараў Астравеччыны,Смаргоншчыны і Ашмяншчыны з мэтай бліжэй пазнаёміцца з гісторыяй рэгіёну .Тупішкі ,як турыстычны аб'ект,уразіў,там нам паказалі цікавае прадстаўленне.
У блог дасланы матэрыялы яшчэ 6 сельскіх бібліятэк - пераможцаў конкурсу. Спадзяюся, што іх работа таксама будзе для нас цікавай
Отправить комментарий